Doanh nghiệp sản xuất có thể bán hàng đều, doanh thu tăng nhưng vẫn không trả lời được câu hỏi quan trọng: mỗi sản phẩm thực sự đang lời bao nhiêu? Khi số liệu nguyên vật liệu, sản xuất và kế toán nằm rải rác ở nhiều file, bảng giá thành cuối tháng rất dễ trở thành một cuộc chạy đua tổng hợp và đối chiếu.

5 dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp cần tổ chức lại hệ thống tính giá thành
1. Cuối tháng mới biết chi phí sản xuất tăng hay giảm
Nếu bộ phận sản xuất ghi nhận nguyên liệu, kế toán theo dõi tiền và kho lập báo cáo riêng, việc tổng hợp chi phí thường bị dồn vào cuối kỳ. Khi phát hiện chênh lệch thì chứng từ đã qua nhiều bước xử lý, rất khó tìm nguyên nhân.
2. Cùng một sản phẩm nhưng giá thành thay đổi mà không giải thích được
Giá nguyên liệu, mức tiêu hao, hao hụt, năng suất và cách phân bổ chi phí đều có thể làm thay đổi giá thành. Nếu chỉ có một con số giá thành cuối cùng mà thiếu chi tiết theo yếu tố, vật tư hoặc đối tượng sản xuất, doanh nghiệp khó phân biệt biến động thực tế với sai sót dữ liệu.
3. Định mức nằm trên Excel, xuất kho nằm trên phần mềm
Khi định mức không gắn với lệnh sản xuất và chứng từ xuất vật tư, kế toán phải đối chiếu thủ công để biết dùng nhiều hay ít hơn kế hoạch. Đây là lý do cần tổ chức danh mục, cấu trúc nguyên vật liệu và quy trình ghi nhận nhất quán.
4. Chi phí sản xuất chung phân bổ bằng một tỷ lệ cố định cho tất cả
Không phải sản phẩm nào cũng sử dụng nguồn lực giống nhau. Tùy đặc điểm sản xuất, doanh nghiệp cần lựa chọn tiêu thức phân bổ phù hợp như sản lượng, định mức, hệ số, giờ công hoặc yếu tố chi phí. Quan trọng hơn, phương pháp phải nhất quán, có thể kiểm tra và giải thích.
5. Số liệu kho, kế toán và sản xuất không khớp nhau
Một phiếu xuất thiếu đối tượng tập hợp chi phí, một thành phẩm nhập kho sai mã hoặc một đơn vị tính chưa quy đổi đúng đều có thể kéo theo sai lệch ở báo cáo giá thành. Kiểm soát dữ liệu ngay từ chứng từ thường hiệu quả hơn việc sửa bảng tổng hợp cuối tháng.
Nano Financial giúp doanh nghiệp nhìn giá thành theo chiều sâu nào?
Nano Financial là giải pháp kế toán và quản trị tài chính do Nam Trung phát triển, có phân hệ quản lý sản xuất và tính giá thành cho doanh nghiệp sản xuất. Tùy quy trình và phạm vi triển khai, hệ thống hỗ trợ:
- Quản lý danh mục vật tư, kho, thành phẩm, cấu trúc nguyên vật liệu và định mức.
- Ghi nhận lệnh sản xuất, chứng từ nhập – xuất, tập hợp chi phí theo sản phẩm hoặc đối tượng quản trị.
- Phân bổ chi phí, đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành theo phương pháp được cấu hình.
- Xem thẻ giá thành, chi tiết chi phí theo vật tư, yếu tố chi phí và so sánh thực tế với định mức.
- Rà soát các trường hợp thiếu định mức, thiếu đối tượng chi phí hoặc chứng từ cần kiểm tra trước khi tính giá thành.
Thay vì chỉ nhận được một bảng tổng hợp, kế toán trưởng có cơ sở đi từ giá thành đơn vị đến các khoản mục hình thành chi phí; bộ phận sản xuất có thêm dữ liệu để phân tích tiêu hao; ban giám đốc có thêm căn cứ để đánh giá giá bán và hiệu quả sản phẩm.
Ví dụ thực tế: tính giá thành bia theo tank
Trong dự án cung cấp Nano Financial cho Nhà máy Bia Sài Gòn – Long Khánh, Nam Trung triển khai giải pháp kết hợp kế toán tài chính và quản lý sản xuất, tính giá thành theo tank. Báo cáo giá thành thể hiện các nhóm chi phí như nguyên vật liệu trực tiếp, vật tư phụ, bao bì, nhân công và chi phí sản xuất chung. Cách tổ chức này cho thấy việc tính giá thành phải xuất phát từ quy trình sản xuất và đối tượng tập hợp chi phí thực tế.
Xem câu chuyện triển khai Nano Financial tại Bia Sài Gòn – Long Khánh.
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần cùng một cách tính giá thành
Doanh nghiệp sản xuất theo đơn hàng khác doanh nghiệp sản xuất liên tục. Nhà máy thực phẩm, thủy sản, bao bì hay cơ khí cũng có cách quản lý định mức, hao hụt và dở dang khác nhau. Vì vậy, Nam Trung bắt đầu từ khảo sát quy trình: nguyên liệu đi vào đâu, qua những công đoạn nào, chứng từ phát sinh tại đâu và quản lý cần xem hiệu quả theo đối tượng nào.
Trên cơ sở đó, Nano Financial được cấu hình phù hợp với nghiệp vụ, đồng thời đánh giá riêng các yêu cầu báo cáo hoặc tích hợp đặc thù. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp hiểu được vì sao giá thành thay đổi, chứ không chỉ tính ra một con số cuối kỳ.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trước khi triển khai?
Để buổi khảo sát hiệu quả, doanh nghiệp nên chuẩn bị sơ đồ quy trình sản xuất, danh mục vật tư – thành phẩm, định mức hiện hành, một số lệnh sản xuất, phiếu nhập xuất, bảng phân bổ chi phí và báo cáo giá thành đang sử dụng. Chỉ cần một kỳ dữ liệu mẫu cũng có thể giúp hai bên nhận diện những điểm cần chuẩn hóa.
Đăng ký khảo sát và trải nghiệm Nano Financial
Đừng đợi đến khi báo cáo giá thành cuối tháng phát sinh chênh lệch lớn mới bắt đầu rà soát. Hãy xem liệu hệ thống hiện tại đã kết nối được kho, sản xuất và kế toán, và có thể giải thích chi phí đến cấp sản phẩm hay chưa.
Tìm hiểu phần mềm Nano Financial · Giải pháp cho doanh nghiệp sản xuất · Đăng ký tư vấn và demo.
Công ty TNHH Tin Học Nam Trung
11/2D Nguyễn Hữu Tiến, P. Tây Thạnh, TP.HCM
Hotline/Zalo: 0966 771 772 – Mr. Hữu Anh
